Bugun...



Perakende sektörüne COVID-19 bulaşması…

Yeni koronavirüs salgınıyla birlikte tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de pek çok alışkanlığımız değişti. Günlük yaşantımızda sosyal mesafe, izolasyon gibi hassasiyetler geliştirmemize sebep oldu. İlk önce, “el sıkışma, öpüşme ve sarılma” gibi selamlaşmayı ve sevgi gösterme samimiyetimizi değiştirdik.

facebook-paylas
Güncelleme: 21-04-2020 21:26:14 Tarih: 20-04-2020 19:16

Perakende sektörüne COVID-19 bulaşması…

Salgın sonrasında da her dokunduğumuzdan çekinerek el yıkama sıklığımızın devam ettiğini göreceğiz. Dezenfektan ve maske kullanımı gibi yenilikler hayatımıza girmesiyle toplum olarak hijyene olan bakış açımız değişti. Birçok toplantı, seyahat alışkanlıkları, etkinlik ve organizasyon gibi toplumsal durumlarda salgın sebebiyle sosyalleşmenin seyrini değiştirdi. Sosyalleşme konusu ne olursa olsun, sosyal mesafe bilinciyle eskiye göre daha farklı değişim içerisine girdi. Salgın toplum üzerinde her alanda değişiklikler yarattığı üzere tüm alışveriş seçeneklerini etkileyen dünyanın en önemli konusunu teşkil etti.

 

AVM VE CADDE MAĞAZALARI ESKİSİ GİBİ OLMAYACAK

Salgının kontrol altına alınıp hayat normale dönmesi beklentileri, insanların eğlence, yeme-içme, alışveriş için sıklıkla gittikleri AVM’lerde de ve cadde mağazalarında hiçbir şey eskisi olmayacağının belirtilerini ortaya çıkardı. Koronavirüs sebebiyle bütün olayların seyri bu şekilde ilerlerken, perakende ve eğlence sektöründe faaliyet veren işletmeler kapılarını belirsiz bir süreliğine yarı zamanlı veya tam zamanlı kapatmak zorunda kaldı. Ülkemiz genelinde alınan sağlık önlemleri kapsamında hareketliliğin çok yoğun yaşandığı ticaret merkezlerinde yatırımcıların aldığı kararlar gereği kısmen veya tamamen tedbiren kapatıldı. Birçok işletmeci bu olumsuz salgın durumundan etkilenirken, özellikle kira ve ortak alan genel giderleri konularında tartışmalar yaşandı. Mevcut kira ve genel giderleriyle dikkat çeken AVM’ler başta olmak üzere tüm ticari merkezler bu tartışmaların merkezinde gündeme oturdu. 

 

 

AVM VE PERAKENDE DERNEKLERİ NE DÜŞÜNÜYOR

 

Alışveriş merkezlerinin veya diğer karma projelerinin yatımcıları tek taraflı aldıkları kararlar sonucunda gözler perakendecilere döndü. Her ne kadara AYD’nin yani alışveriş merkezi ve yatırımcıları derneğinin çalışma saatlerinin 12:00-20:00 olarak düzenlemesi yönündeki tavsiye kararı alsa da birlemiş markalar derneği kısaca BMD ise kira ve genel gider gibi finansa dayalı ekonomik koşullarının iyileştirilmesi konusunda taviz verilmesini istedi.  BMD üyelerini oluşturan gerek ulusal gerekse yerel marka sahibi perakende yatırımcılar, ticaret merkezi sahiplerinin kira ve ortak alan genel gider almamasını talep ederken, bazı alışveriş merkezleri de bu çağrıya olumlu yanıt verdi. Bazı AVM’ler de bekleyerek kendi planlamaları doğrultusunda farklılık gösteren bir takım kararlar aldı. Bir kısım AVM yönetimleri mart ayının % 50 kira bedeli, nisan ayının tamamı için kira almayacağını beyan etse de markalar için bu yaklaşım çok yeterli gelmediği haberleri tekrar yayınlandı. Bu pandemi durumunun dünya ve Türkiye ekonomisini yüksek derecede etkileyeceği görüşünde beyanatlar verildi. Birçok perakendeci sezonluk ürünlerinin ellerinde kalacağını sağlıklı ortam gelişse de sezon ortasında yeni ürün gamı konusunda sıkıntı yaşayacaklarını yine birçok haber mecrasında dile getirmektedirler.   

Müşteriler daha çok açık konseptli ticaret merkezlerini tercih edeceğini tahmin ediyoruz. Sosyalleşme konusu, sosyal mesafe bilinciyle daha rahat hareket kabiliyeti yaşatacak mekanlar açık sistem konsept alışveriş merkezlerinde görülecek. Salgının kapalı ortamlarda bulaş riskini arttırdığı korkusu, AVM konsepti kapalı olan merkezlerde daha çok düşündürücü olumsuz neticeler doğuracak. Koronovirüsün yayılma süreci devam ederken perakendeciler yeni yaklaşımlarda bulunmaları geleceğe dönük kaygılarını ortaya koymalarıyla perakende ekonomisini sıkıntılı geçeceğinin habercisi oldu. BMD nin açıklamalarına göre “Eski sistemde sabit kira sistemiyle cirolarımızın yüzde 30 ila 20’si kiraya gidiyordu. Ancak AVM’ler açıldığında mağazalar bir anda eski cirolarını yakalamayacak. Normalleşme başladığın da  yaptıkları cirolarla elemanın maaşını verelim, kirasını mı ödeyelim. Mülk sahiplerinin artık sabit kira yerine ciro üzerinden kira alması gerekliliğini savunmaya başladılar. Ayrıca kirasız dönem beklentileri de var” Bu bilgiler ışığında perakende sektörün daralacağı beklentileri hakim olmaya başladı.

 

 

PERAKENDE DE  E-TİCARET TERCİHİ

Pandeminin yani Covid-19 salgının sonlanması beklentilerinin ardından, dünya normalleşmeye başlayacak belki ama müşteri alışveriş yaklaşımları açısından çok farklı alışkanlıklarının değişeceği kesin. Müşteri alışveriş tercihlerinin ve alışkanlıklarının büyük bir kısmını e-ticarete yönlendirme beklentileri hakim olmaya başlayacak. AVM ve diğer ticaret merkezlerinde normalleşmeye geçiş aşamasında, perakendeci ticari kazançları öncelikle ziyaretçi sayısına ve ziyaretçi başına yapılan alışveriş tutarlarına endeksli olduğunu bilinen bir gerçek olduğu için alışveriş sepet ortalamasının düşeceğini ön görüyoruz.  Büyüme hızına bakıldığında dünya ortalamalarının ilerisinde bir hacim ile genişleyen e-ticaret dünyası yıllık yüzde 45'lik bir büyüme trendiyle seyrederken, gelecek dönemlerde yüzde 60-70 lik gelişmeyi sağlayacağı tahmin edilmektedir. Müşteri alışveriş tercihlerinin gıda ve temel ihtiyaçlar ön planda olmak üzere karantina döneminde alışveriş alışkanlıkları değişerek online platformlara yani e-ticarete doğru hızla kaydı. Önde gelen e-ticaret siteleri taze gıda kuru gıda vb ürünleri marketçi anlayışı ile tedarik alanlarına bu tarz ürünleri de alarak satışa sundular. Tüm bunlar sektörün eli ayağı olan kargo ve lojistik sektörünü de ticari olarak ivmesini arttırıcı olumlu beklentilere neden olacak.

 

EĞELENCE KONSEPTLERİNDE DEĞİŞİK BAKIŞ AÇILARI GELİŞECEK

 

Koronavirüs salgını eğlence dünyasını da etkiliyor. İçişleri Bakanlığı'nca koronavirüs tedbirleri kapsamında valiliklere gönderilen ek genelgenin ardından ülkemizde birçok eğlence mekânı faaliyetlerine ara verirken, genelge dışında kalan yerler de müşteri gelmemesi sebebiyle kapanma noktasına geldi. Birçok eğlence mekânı, genelge dışında ama müşterilerin gelmemesinden dolayı zor günler yaşanıyordu ki salgın ortamının pik yapması endişesiyle kapatmak zorunda kaldılar. Koronovirüs yüzünden potansiyel müşterilerinin dışarı çıkmamayı tercih ediyor. Toplu eğlence araçları yerini, daha fazla bireysel veya sosyal mesafe uygulanabilen alanlardaki etkinliklere bırakacak. Aileler daha seçici davranarak çocuklarını etkinliklere götürmek istediğinde farklı konseptlere dikkat ederek farklı alternatiflere yönelecekler. Tabii ki mevcut sinema ve eğlence alanları pandemi sonrasında toparlanma esnasında ticari olarak sıkıntılı günlerle baş etmeye çalışacak. Eğlence merkezleri hem ticari olarak hem de müşteri psikolojisi açısından alternatif alanları ve olguları denemeye başlayacaklar.

 

Serdar Saraçoğlu

PERAMER DAMIŞMANLIK

PERAKENDE MERKEZLERİ KİRALAMA VE MÜLK YÖNETİM DANIŞMANLIĞI
 
serdar.saracoglu@peramer.com



Bu haber 1299 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNDEM Haberleri

YUKARI YUKARI